Verhuizing
Emma de Vries is op 15 juni 2024 ingeschreven in Amsterdam. Op 1 september 2024 verhuist ze naar Utrecht voor haar studie. Twee weken later, op 15 september, geeft ze de verhuizing door bij de gemeente Utrecht.
Dit voorbeeld laat het klassieke bitemporale patroon zien: iets gebeurt op moment A, maar wordt pas geregistreerd op moment B. In het eerste voorbeeld lagen A en B dicht bij elkaar. Hier lopen ze twee weken uiteen — en dat is in het diagram direct zichtbaar.
Anders dan bij een geboorte of een correctie speelt hier alleen de Bevolkingsregistratie een rol. Een adreswijziging is geen civiele levensgebeurtenis; er wordt geen akte opgemaakt door de Burgerlijke Stand. Emma meldt zich rechtstreeks bij de balie van de Bevolkingsregistratie.
Aanleiding: verhuizing naar een nieuw adres
In Nederland ben je verplicht om een adreswijziging door te geven aan de gemeente van je nieuwe woonplaats. Dat moet binnen vijf dagen na de feitelijke verhuizing. In de praktijk gebeurt dit regelmatig later.
Emma verhuist op 1 september naar Utrecht. Ze geeft dit pas op 15 september door — twee weken later. Die twee weken zijn geen fout of probleem: de wet laat enige ruimte, en het registratiesysteem is er juist op ingericht om dit onderscheid vast te leggen.
Het gevolg: het systeem weet op 1 september nog niet dat Emma verhuisd is. Pas op 15 september wordt die kennis toegevoegd. Een systeem dat alleen de huidige snapshot bijhoudt, zou dit verschil kwijtraken. In een bitemporaal model blijft het zichtbaar.
Verwerking
Bevolkingsregistratie
Command: WijzigAdres
Emma meldt zich op 15 september bij de gemeente Utrecht en geeft haar nieuwe adres door. De
medewerker Bevolkingsregistratie verwerkt dit als een WijzigAdres-command:
| Gegeven | Waarde |
|---|---|
bsn | 123456789 |
nieuwAdres | Oudegracht 77, 3511 AE Utrecht |
geldigheidstijdstip | 2024-09-01 — de datum waarop ze feitelijk verhuisd is |
Gevolg: Verhuizing
De Bevolkingsregistratie publiceert Verhuizing. Dit gevolg bevat het nieuwe adres en —
cruciaal — het geldigheidstijdstip van de feitelijke verhuizing (1 september), niet van de
registratie (15 september).
Twee tijdstippen, twee vragen
Het bitemporale model beantwoordt twee vragen die vaak door elkaar gehaald worden:
| Tijdstip | Vraag | Waarde in dit voorbeeld |
|---|---|---|
| Geldigheidstijdstip | Wanneer is Emma feitelijk verhuisd? | 1 september 2024 |
| Gevolgtijdstip | Wanneer wist het systeem dat ze verhuisd was? | 15 september 2024 |
Stel dat een andere overheidspartij op 10 september vroeg: "Waar woont Emma?" — dan was het antwoord op basis van wat het systeem op dat moment wist: Amsterdam. Achteraf, met de kennis van 15 september, weten we dat ze al in Utrecht woonde. Beide antwoorden zijn correct, afhankelijk van de vraag die je stelt.
Resultaat: gevolg → projectie
Na verwerking bevat de projectie twee snapshots. In het diagram is goed te zien dat het "Verhuizing"-punt niet op de diagonaal ligt: het geldigheidstijdstip (1 september) en het gevolgtijdstip (15 september) zijn ongelijk. Dat is precies de bitemporale vingerafdruk van een laat doorgegeven adreswijziging.
VerhuizingVerhuizingBsnToegewezenBsnToegewezenPersoonIngeschrevenInBRPPersoonIngeschrevenInBRPVerhuizing